Feride Mahir’i hangi bölümde öğreniyor?
Sitemizden Önerilen: İnsan hakları evrensel beyannamesini kim kabul etti ?
İzmir’de yaşamanın bana öğrettiği birkaç şey var: Birincisi, rüzgârla kavga edilmez. İkincisi, bir dizide “Feride Mahir’i hangi bölümde öğreniyor?” diye bir soru soruluyorsa, bu soru muhtemelen sadece bilgi değil, hafif bir kafa karışıklığı ve bolca dizi maratonunun ürünüdür. Üçüncüsü de şu: İnsan bazı şeyleri gerçekten öğrenmiyor, sadece “şimdi ne oldu ya?” diye ekran başında donup kalıyor.
Bu yazı tam olarak o donup kalma anlarının iç sesinden doğdu.
Feride Mahir’i hangi bölümde öğreniyor? sorusunun zihinsel yolculuğu
Bunu ilk duyduğumda arkadaş ortamındaydım. Karşıyaka’da bir kafede oturuyoruz. Masada çaylar, yanında klasik “ben bu diziyi üç kez izledim ama hâlâ anlamadım” tayfası.
Bir arkadaşım, cümleyi şöyle bıraktı:
— “Ya Feride Mahir’i hangi bölümde öğreniyor hatırlıyor musunuz?”
Ben o an resmen çaydan bir yudum alırken hayatı sorgulamaya başladım. Çünkü mesele artık dizi değil, kişisel hafıza testine dönüşmüştü.
İç sesim devreye girdi:
“Sen İzmir’de yaşıyorsun, ekonomi okudun, veri seviyorsun… ama hâlâ Feride’nin hangi bölümde ne öğrendiğini çözmeye çalışıyorsun. Güzel.”
Dizi evreninde kaybolmak: Feride ve Mahir meselesi
Feride ve Mahir karakterleri, izleyici için ayrı ayrı anlamlar taşıyan ama bir araya geldiklerinde “ben bu sahneyi kesin kaçırdım” hissi yaratan bir ikili gibi. Her sahnede yeni bir bilgi, yeni bir gerilim, yeni bir “şimdi ne oldu?” döngüsü.
Asıl mesele şu: Feride Mahir’i hangi bölümde öğreniyor? sorusu aslında tek bir bölüm numarasına sıkışacak kadar basit değil. Çünkü bu tip dizilerde bilgi, bazen bir sahnede pat diye gelmez. Üç bölüm önce ipucu verilir, iki bölüm sonra yanlış yönlendirme yapılır, bir bölüm sonra karakter kendi bile unutur.
Ben bunu iş hayatına benzetiyorum.
Excel’de bir veri seti var. İlk bakışta her şey düzgün. Ama bir filtre atıyorsun, altından 2018’den kalma “hatalı giriş” çıkıyor. Feride’nin Mahir’i öğrenme süreci de biraz böyle.
İzmir’de dizi izlemek: arka plan sesleriyle mücadele
İzmir’de dizi izlemek ayrı bir yetenek. Çünkü bir yandan ekran, bir yandan sokaktan geçen simitçi, bir yandan karşı komşunun balkon tartışması…
Ben mesela bir akşam tam “Feride kesin şimdi öğreniyor” dediğim anda dışarıdan bir ses geldi:
— “Abi bu Wi-Fi neden çekmiyor?”
O an Feride’nin ne öğrendiğini değil, benim hayatımın neden buffer’da kaldığını düşündüm.
Tekrar odaklandığımda sahne çoktan geçmişti. Ve ben yine aynı soruya dönmüştüm:
Feride Mahir’i hangi bölümde öğreniyor?
Hafıza mı, kurgu mu? Bölüm arayışının komik tarafı
Bir noktada şunu fark ettim: İnsanlar aslında bölümü değil, hissi hatırlıyor.
Mesela biri diyor ki:
— “Ya o sahne var ya, Feride’nin gerçeği öğrendiği…”
Diğeri:
— “Hangi bölüm o?”
Kimse net cevap veremiyor. Çünkü diziler artık lineer değil. Flashback var, flashforward var, karakterin rüyasında bile ipucu var.
Ben bunu ilk fark ettiğimde kendi kendime şunu söyledim:
“Tamam kardeşim, bu iş artık bölüm değil, ruh hali işi.”
Feride’nin öğrenme anı: bir veri analisti gibi bakarsak
Kendi mesleki deformasyonum devreye giriyor burada. Veriyle uğraşan biri olarak şunu söyleyebilirim: Feride’nin Mahir’i öğrenme süreci aslında bir “veri güncelleme problemi”.
Elimizde üç şey var:
Eski bilgi (Feride’nin bildiği gerçekler)
Yeni veri (Mahir hakkında ortaya çıkan durum)
Gürültü (yan karakterler, yanlış anlamalar, dramatik müzikler)
Feride’nin yaptığı şey aslında bir “update query” çalıştırmak:
Eski tablo → yeni bilgiyle güncelleniyor.
Ama problem şu: Hangi bölümde çalıştırıldığı belli değil.
İşte soru burada patlıyor:
Feride Mahir’i hangi bölümde öğreniyor?
Arkadaş ortamı: kolektif hafıza çöküşü
Geçen gün yine aynı muhabbet açıldı. Bu sefer daha kalabalık bir grup.
Biri dedi ki:
— “Ben net hatırlıyorum, 42. bölüm.”
Diğeri hemen atladı:
— “Yok ya 39’du o!”
Ben sessizce dinliyorum. İçimden şu geçiyor:
“İzmir’de 5 kişi aynı anda aynı diziyi izleyip 5 farklı gerçek üretmiş olabilir mi?”
Sonra biri bana döndü:
— “Sen ne diyorsun?”
Ben:
— “Ben sadece Feride’nin mental sağlığına üzülüyorum şu an.”
Herkes güldü ama kimse emin değildi.
Feride ve Mahir: ilişkiler, yanlış anlaşılmalar ve bölümler
Diziyi izleyenler bilir, bazı ilişkiler vardır; sürekli yanlış anlaşılmalarla ilerler. Feride ve Mahir de biraz böyle bir dinamiğe sahip.
Bir sahnede “her şey bitti” denir, diğer sahnede “aslında bitmedi” çıkar.
Ben bunu gerçek hayatta da çok görüyorum. Özellikle mesajlaşmalarda.
Bir mesaj:
“Tamamdır.”
Karşı taraf:
“Ne tamamdır?”
İşte dizi tam olarak bu.
Feride Mahir’i hangi bölümde öğreniyor? sorusu da aslında şu:
“Ne zaman yanlış anlamalar bitip gerçek başlıyor?”
Cevap: Muhtemelen hiçbir zaman.
Gece 3 düşünmeleri: Feride neden hâlâ öğreniyor?
İzmir geceleri sessiz değil. Rüzgâr var, bir de kafanın içinde bitmeyen senaryolar.
Bir gece uyumaya çalışırken düşündüm:
“Feride zaten kaç bölüm geçti hâlâ öğrenmedi mi?”
Sonra iç sesim cevap verdi:
“Sen de 25 yaşındasın, hâlâ bazı şeyleri çözemedin.”
Teşekkürler iç ses. Zamanlaman mükemmel.
Ama gerçekten, Feride’nin öğrenme süreci biraz insanın kendi hayatındaki fark edişlere benziyor. Bir şeyleri biliyoruz sanıyoruz ama aslında sahnenin tam ortasında değiliz.
Küçük bir sahne: Feride’nin yüz ifadesi
Ekranda o anı hayal ediyorum.
Feride duruyor.
Gözleri büyüyor.
Arka planda müzik hafif yükseliyor.
Ben koltukta:
— “İşte bu bölüm mü?”
Sonra jenerik giriyor.
Ve ben yine emin değilim.
Gine ekibi olarak “Feride Mahir’i hangi bölümde öğreniyor” konusunu sizlerle paylaşmaktan mutluluk duyduk. Sağlıklı ve mutlu günler!
Sonuç yerine: bölümü değil hissi aramak
Feride Mahir’i hangi bölümde öğreniyor? sorusunun net bir cevabı yok gibi geliyor bana artık. Çünkü bazı dizilerde olaylar bölüm numarasıyla değil, sahne hissiyle akılda kalıyor.
Ben İzmir’de bir kafede oturup bunu düşünürken şunu fark ettim: Aslında biz bölümü değil, o anki şaşkınlığı hatırlıyoruz.
Feride’nin yüz ifadesi, Mahir’in suskunluğu, arka plandaki müzik, bizim o an “dur bir saniye” dememiz…
Bütün mesele bu.
Ve belki de en komiği şu: Hayatın kendisi de biraz böyle bir dizi zaten. Bölüm numarasını kimse hatırlamıyor, ama herkes bir sahneyi hatırlıyor.