İntihale Girmemek İçin Ne Yapmalı? Bir Defterin İçinden Taşan Hikâye
Kayseri’nin Sessiz Akşamlarında Başlayan Bir Hikâye
Kayseri’de akşamları hava erken soğur. Penceremi araladığımda içeri giren rüzgâr, bazen odamın içindeki düşüncelerden daha gürültülü olur. 25 yaşındayım ve uzun zamandır her şeyi defterlere yazıyorum. Ne hissettiysem, neyi anlayamadıysam, hangi cümle boğazımda düğümlendiyse… Hepsi o sayfalarda.
O dönem üniversiteden yeni mezun olmuştum. Bir yandan iş arıyor, bir yandan da küçük bir araştırma projesi üzerinde çalışıyordum. İçimde garip bir heyecan vardı; sanki ilk kez gerçekten “bir şey üretiyormuşum” gibi hissediyordum. Ama aynı zamanda ağır bir baskı da vardı. Her şeyin doğru, eksiksiz ve “kusursuz” olması gerektiğine inanıyordum.
Tam o sırada aklıma ilk kez o soru düşmüştü: İntihale girmemek için ne yapmalı?
O soru, basit bir meraktan çok daha fazlasıydı. Çünkü aslında neyin doğru, neyin yanlış olduğunu tam olarak ayırt edemediğim bir dönemdeydim.
Bir Cümleyle Başlayan Tedirginlik
Bir gün kütüphanede saatlerce oturup kaynak topladım. Konum, gençlerin şehirde aidiyet duygusu üzerineydi. Kayseri gibi daha sakin şehirlerde büyüyen birinin, büyük şehir hayalleriyle nasıl bir çatışma yaşadığını anlatmak istiyordum.
Notlar aldım, kitaplar okudum, makaleleri karıştırdım. Sonra bilgisayar ekranına boş bir sayfa açtım. Yazmaya başladım.
Ama bir süre sonra fark ettim ki, bazı cümleler sanki bana ait değilmiş gibi duruyordu. Okuduğum metinlerin izleri farkında olmadan yazdıklarıma karışmıştı. O an içime bir sıkıntı oturdu. Kalbim hızlı atmaya başladı. Sanki yazdığım her kelime bir sınavdan geçiyordu.
Kendime sürekli şunu soruyordum: İntihale girmemek için ne yapmalı?
Cevap aradıkça daha çok kayboluyordum.
Kütüphane Masasında Gelen Farkındalık
Ertesi gün tekrar kütüphaneye gittim. Aynı masaya oturdum. Yanımda kahve, önümde kitaplar vardı. Ama bu kez farklı bir şey yapmaya karar verdim: okuduklarımı birebir not almak yerine, kendi cümlelerimle yeniden kurmaya çalışacaktım.
Başta çok zorlandım. Çünkü insan bazen başkalarının cümlelerine sığınıyor. Onlar daha düzgün, daha “bilgili” geliyor. Kendi cümlelerim ise dağınık, eksik ve çekingen duruyordu.
Ama yine de devam ettim.
O gün ilk kez şunu fark ettim: İntihale girmemek için ne yapmalı? sorusunun cevabı sadece “kopyalama” dememek değilmiş. Asıl mesele, okuduklarını içinden geçirip yeniden doğurabilmekmiş.
O an içimde küçük bir rahatlama hissettim. Sanki uzun süredir sıkışmış bir şey çözülüyordu.
Defterimdeki En Uzun Gece
O gece eve döndüğümde defterimi açtım. Normalde duygularımı yazarken daha özgürdüm ama bu kez farklıydı. Yazdığım her cümleyi sorguluyordum.
“Bu düşünce bana mı ait?”
“Bunu gerçekten ben mi böyle hissediyorum, yoksa okuduğum bir yerden mi kaldı?”
Bir süre sonra yoruldum. Hatta biraz da sinirlendim. Çünkü düşüncelerimi bile sürekli kontrol etmek zorunda kalmak ağır geliyordu.
O an defterime şunu yazdım:
“Ben sadece doğruyu yapmak istiyorum ama doğruyu yapmaya çalışırken kendimi kaybediyorum.”
Bu cümleyi yazarken gözlerim doldu. Çünkü ilk kez bu kadar açık bir çaresizlik hissediyordum.
Ama yine de içimde küçük bir umut vardı. Belki de bu karmaşa, doğruyu öğrenmenin bir parçasıydı.
Bir Hocanın Söylediği Basit Ama Sert Cümle
Bir hafta sonra danışman hocamla görüştüm. Yazdıklarımı gösterdim. Sessizce okudu, sonra bana baktı.
“İyi bir başlangıç ama burada kendi sesini daha çok duymak istiyorum,” dedi.
O an yüzümde hafif bir mahcubiyet hissettim. Çünkü aslında kendimi saklanırken yakalanmış gibi hissettim.
Sonra ekledi:
“Başkasının cümlesiyle güçlü görünmeye çalışma. Zayıf da olsa kendi cümlen daha değerlidir.”
O cümle zihnime kazındı.
O günden sonra İntihale girmemek için ne yapmalı? sorusu benim için başka bir anlam kazandı. Bu artık sadece bir kural değil, bir karakter meselesiydi.
Kendine Ait Cümleyi Bulmak
O akşam eve döndüğümde uzun süre hiçbir şey yazamadım. Sadece oturdum ve düşündüm. Gerçekten ne söylüyorum? Gerçekten ne hissediyorum?
Sonra yavaş yavaş yazmaya başladım. Bu kez kaynaklara değil, kendi iç sesime odaklandım.
İlk başta çok basitti. Hatta yetersiz gibi hissettirdi. Ama devam ettikçe cümlelerim güçlenmeye başladı. Çünkü artık onları başkalarının gölgesinde kurmuyordum.
O an anladım ki İntihale girmemek için ne yapmalı? sorusunun en dürüst cevabı, önce kendi düşünceni sabırla inşa etmekti.
Kayseri Sokaklarında Düşünmek
Bazen yürüyüşe çıkıyorum. Kayseri’nin sakin sokaklarında yürürken, kafamda sürekli aynı konu dönüyor. İnsan neden başkasının cümlesine sığınır?
Bir gün bir parkta otururken yanımda iki öğrenci konuşuyordu. Biri ödevinden bahsediyor, diğeri internetten bulduğu bir metni “biraz değiştirip” kullandığını söylüyordu. Bunu söylerken hiç rahatsız görünmüyordu.
Ben ise içimden huzursuz oldum. Çünkü artık biliyordum ki mesele sadece kelimeleri değiştirmek değil. Mesele, düşüncenin sana ait olup olmadığıydı.
O an defterime şunu yazdım:
“Kolay olan şeyler bazen insanı kendinden uzaklaştırıyor.”
Yanlış Yaptığım Bir An ve Sonrası
Bir ödevimde, okuduğum bir makaledeki bazı fikirleri yeterince yeniden ifade etmeden kullanmıştım. Bunu fark ettiğimde içime büyük bir pişmanlık çöktü.
O an sanki sadece bir hata yapmamışım da, kendi emeğimi gölgede bırakmışım gibi hissettim. Uzun süre kendime kızdım.
Ama sonra durup düşündüm. Bu bana bir şey öğretmişti. Gerçekten öğrenmiştim.
O günden sonra her yazdığım cümlede daha dikkatli oldum. Çünkü artık biliyordum ki İntihale girmemek için ne yapmalı? sorusu, sadece teknik bir mesele değil; vicdanla ilgiliydi.
Sonunda Anladığım Şey
Şimdi geriye dönüp baktığımda şunu daha net görüyorum: başkasının düşüncesiyle başlamak yanlış değil. Ama orada kalmak yanlış.
Okuduğum her şey bana yol gösteriyor, ama yürüyen ben oluyorum.
Defterlerim hâlâ doluyor. Ama artık her sayfada biraz daha benim sesim var.
Ve en önemlisi, artık o soruyu daha sakin sorabiliyorum:
İntihale girmemek için ne yapmalı?
Cevabı hâlâ öğreniyorum. Ama artık korkuyla değil, anlayarak.