Gizemli Fikir Dünyası Yazılar

Biyolojik Süreçler ve Siyaset: İnsan Doğası Üzerinden Güç, Toplum ve Demokrasi İnsanların toplumsal düzeni kurma, yönetme ve bu düzeni sürdürülebilir kılma çabaları tarih boyunca sürekli bir biçimde evrildi. Ancak, bir toplumun nasıl işlediği, hangi güçlerin ilişkileri şekillendirdiği ve bireylerin bu düzen içindeki rolü, sadece toplumsal yapılarla açıklanamaz. Her şeyden önce, biyolojik süreçler — insanların düşünme, hareket etme, karar verme ve toplumlar içinde etkileşimde bulunma şekilleri — bu düzenin zemininde yatan en temel faktörlerden biridir. Biyolojik süreçler, sadece bireysel düzeyde değil, aynı zamanda toplumsal yapıları ve politik ilişkileri de etkiler. İnsanların psikolojik ve biyolojik temelleri, iktidar ilişkilerini, kurumların işleyişini, yurttaşlık anlayışını…

Ayak Topuğundaki Ağrı Neden Olur? İçimdeki bu ağrı, sanki bedenimin beni sürekli olarak uyardığı bir şey gibi. Kayseri’nin sokaklarında, yazın o kavurucu sıcağında yürürken, topuğumda bir his belirmeye başladı. Başlangıçta sıradan bir şeydi, bir sıkıntı değil, belki de biraz yorgunluk… Ama sonra bir gün, aniden her adımda hissedilen bir acıya dönüştü. Sanki o ağrı, sadece fiziksel değil, aynı zamanda ruhumun bir parçasıydı. O İlk Adımlar Bir sabah, evden çıkarken güneşin ışıkları toprağa vurmuştu. Havanın sıcaklığı, adımlarımı biraz ağırlaştırmıştı. Ama ne olduysa, o ilk adımda hissettim. Topuklarımda bir gariplik vardı. Kafamda, bir şeylerin yanlış olduğu düşüncesi geçerken, hızla “yok, bu kadar…

Avan Ne? Tartışmanın Derinliklerine İniyoruz İzmir’in enerjisiyle, sosyal medyanın karmaşası arasında kaybolmuş bir nesil olarak bazen gerçekten kafa karıştırıcı şeylerle karşılaşıyoruz. Bugün, hepimizin sıkça duyduğu ama aslında ne anlama geldiğini pek de düşünmediğimiz bir kelimeyi ele alacağım: Avan. Hem bizim kültürümüzde hem de popüler dilde sıkça karşımıza çıkan bu kelime, hem pozitif hem de negatif bir yargı taşır. “Avan ne?” diye soran birine, doğruyu söylemek gerekirse bu kelimenin tam olarak ne olduğunu anlatmak zor. Hadi gelin, biraz cesurca bu kelimeyi masaya yatıralım. Avan Ne? Temel Tanım ve Kökeni “Avan” kelimesinin kökeni, pek çok kişi tarafından tam olarak bilinmiyor. Ama çoğu…

Aseton Kanda Çıkar Mı? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Perspektifi İstanbul sokaklarında yürürken, toplu taşımada yan yana oturduğumuz insanlar, iş yerinde birlikte çalıştığımız ekipler… Her gün fark etmesek de farklı bedenler, farklı sağlık durumları ve farklı sosyal deneyimlerle karşı karşıyayız. Son zamanlarda kafamı kurcalayan sorulardan biri: Aseton kanda çıkar mı? Basit bir biyokimyasal soru gibi görünse de, sosyal boyutları düşündüğünüzde işin rengi değişiyor. İçimdeki gözlemci taraf diyor ki: “Aseton, metabolizma sırasında vücutta üretilebilir; özellikle diyabet hastalarında ve bazı beslenme biçimlerinde kanda tespit edilebilir.” İçimdeki sosyal duyarlılık tarafıysa ekliyor: “Ama hangi grup, hangi toplumsal koşul bunu yaşarken daha fazla risk altında,…

Gelinciğin Kürk Renginin Değişmesi: Adaptasyon mudur? Kültürler Arası Bir Antropolojik Bakış Kültürlerin sonsuz çeşitliliğini keşfederken, gözlerimizin gördüğü her şeyin bir anlam taşıdığını fark etmek insanı büyüler. Toplumların şekil verdiği semboller, ritüeller, akrabalık yapıları ve kimlik oluşumları, insanların dünyayı nasıl algıladığını ve bu dünyada nasıl var olduklarını ortaya koyar. Bu keşiflerin bir adım ötesine geçmek, bazen doğa ile olan ilişkimizi ve bu ilişkinin kültürel yansımalarını sorgulamayı gerektirir. Mesela, gelinciğin kürk rengindeki değişim, bir hayvanın hayatta kalma stratejisinden çok daha fazlasını mı simgeliyor? Bu yazıda, gelinciğin kürk renginin değişmesi üzerinden, adaptasyon kavramını ve kültürel bakış açılarını keşfederken, farklı toplumların dünyayı nasıl deneyimlediğini…

Akdeniz Anemisi Ciddi Mi? Geleceğe Dönük Bir Bakış Hepimizin bir şekilde duyduğu, ancak çok da üzerinde durmadığı sağlık sorunlarından biri Akdeniz anemisi. Son yıllarda sağlık teknolojileri ve genetik araştırmalarındaki ilerlemeler, birçok hastalığa dair daha fazla bilgi edinmemizi sağlasa da, Akdeniz anemisi gibi hastalıklar hala birçok insanın hayatını etkiliyor. Peki, Akdeniz anemisi ciddi mi? Bu hastalığın gelecekteki etkileri ne olabilir? 5-10 yıl içinde Akdeniz anemisi, hayatımızı, işimizi ve ilişkilerimizi nasıl değiştirebilir? Akdeniz Anemisi Nedir? Gelecekte Daha Yaygın Olur Mu? Akdeniz anemisi, genetik bir hastalık olup, kırmızı kan hücrelerinin yapısındaki bozukluklardan kaynaklanır. Hemoglobin üretimi düzgün olmadığı için, vücutta yeterli oksijen taşınamaz. Sonuçta,…

Delalet Nedir Din? Ekonomi Perspektifinden Derinlemesine Analiz İnsan hayatında kaynaklar sınırlı, seçimler ise kaçınılmazdır. Bir kararın arkasında her zaman fırsat maliyeti, belirsizlikler ve denge arayışı yatar. Bu nedenle bir kavramı — özellikle de dinî bir terimi — ekonomik bir mercekle incelemek, hem bireysel karar verme süreçlerimizi hem de toplumsal refahın nasıl şekillendiğini anlamamızda güçlü bir araçtır. “Delâlet” kavramı, klasik Arapça literatürde bir şeyin başka bir şeye işaret etmesi, gösterme ve bu gösterim yolu ile başka bir bilgiye ulaşma ilişkisini ifade eder. Bu kavram, sadece dinî metinlerin anlaşılmasında değil, yönlendirme ve seçim süreçlerinde de metaforik bir köprü görevi görebilir. ([TDV İslâm…

36 Haftada Alttan Muayene Olur Mu? Farklı Bakış Açılarıyla Bir İnceleme Hamilelik süreci, bir kadının hayatındaki en özel ve aynı zamanda en çok soru işareti barındıran dönemlerden biri. 36. hafta, doğuma yaklaşan bir dönemin simgesel anıdır. Bu süreçte birçok farklı sağlık kontrolleri ve testler yapılır. Peki, 36 haftada alttan muayene olur mu? Bu soruyu, hem analitik bir mühendis olarak hem de insani bakış açısıyla değerlendirmek istiyorum. Çünkü bu soru yalnızca tıbbi değil, aynı zamanda duygusal ve psikolojik birçok yönü de barındırıyor. 36 Haftada Alttan Muayene Olur Mu? İçimdeki Mühendis Ne Düşünüyor? İçimdeki mühendis hemen devreye giriyor: “Bir kadının doğum öncesi…

Çakra Gerçek Mi? Toplumsal Yapılar, Bireyler ve Ruhsal Deneyimler Bugün pek çok insan, zihinsel ve bedensel dengeyi bulma amacıyla ruhsal pratiklere yöneliyor. Bu pratiklerin birçoğu, kadim öğretilerle bağlantılı olup, özellikle Hint kültüründe önemli bir yer tutan çakra kavramı, son yıllarda Batı toplumlarında da popülerlik kazanmıştır. Ancak çakraların varlığı ve işlevi konusunda hala birçok soru işareti vardır. Çakra gerçeği üzerine yapılacak bir tartışma, yalnızca bilimsel bir bakış açısı gerektirmez; aynı zamanda toplumsal normlar, kültürel pratikler, güç ilişkileri ve bireylerin ruhsal deneyimleri ile ilişkilidir. Çakra kavramı, vücutta yer alan enerji merkezleri olarak tanımlanır ve bu merkezler kişinin duygusal, fiziksel ve ruhsal sağlığı…

Misyon ve Vizyon: Felsefi Bir Bakış Bir sabah, bir filozof düşünceleriyle kahvesini içerken, içsel bir soruya takılır: Gerçekten bir hedefe yöneliyor muyum? Yani, bir şeyin peşinden gidiyor muyum? Yoksa ben sadece bir yolculuğun izindeyim? Her insanın yaşamına dair bir amacı, bir doğrultusu vardır. Ancak bazen bu doğrultunun netliği, tüm yaşamı bir pusulasız gemi gibi belirsizleştirebilir. Bir organizasyonun, bir kişinin ya da bir toplumun misyonu ve vizyonu, yolculuğun yönünü belirler. Fakat bu iki kavram arasındaki ince farkı anlamak, sadece günlük iş hayatında değil, varoluşsal bir düzeyde de kendimize neyi amaçladığımızı sorgulamamıza yardımcı olabilir. Misyon ve vizyon, genellikle bir organizasyonun veya bireyin…